
Za nami szkolne eliminacje konkursu „Méster Bëlnégò Czëtaniô”!
Przez wieki – jako Kaszubi – nie mieliśmy zbyt wielkich możliwości rozwoju swego piśmiennictwa. Apogeum tej przykrej sytuacji nastąpiło w XX w., kiedy to byliśmy systemowo dyskryminowani ze względu na swoje pochodzenie. Kaszubskie dzieci były w szkołach bite, wyśmiewane i poniewierane za używanie swego ojczystego języka. Nie było mowy o jakiejkolwiek edukacji w zakresie kaszubszczyzny. Te przykre doświadczenia przyczyniły się do narastania wielu krzywdzących, umniejszających stereotypów – również wewnątrz nas samych. Do jednych z nich należy ten, jakoby: „Prawdziwy Kaszub w swojej mowie nie potrafił ani pisać, ani czytać”.
Współcześnie sytuacja ta jest jednak zgoła odmienna! Co prawda, wieloletnia dyskryminacja języka kaszubskiego przyczyniła się do urwania przekazu międzypokoleniowego i wymierania rodzimej mowy w rodzinach, nie mniej jednak dzieci z kaszubskich rodzin mogą teraz uczyć się swobodnie swego ojczystego języka w szkołach. Sprawdzenie umiejętności w tejże dziedzinie umożliwia chociażby konkurs „Méster Bëlnégò Czëtaniô”.
26.10.2026 r. w Szkole Podstawowej w Bojanie odbyły się po raz trzeci jego szkolne eliminacje. W tym roku pobiliśmy kolejny rekord!
W czterech kategoriach wiekowych rywalizowało łącznie 38 uczestników:
a) kat. I-II: 10 uczniów
b) kat. III-IV: 15 uczniów
c) kat. V-VI: 6 uczniów
d) kat. VII-VIII: 7 uczniów
Należy podkreślić, iż podobnie jak w poprzednich edycjach, większość z uczestników nie pochodzi z rodzin kaszubskich. Jest to absolutnie nowe zjawisko, które pokazuje, że języka kaszubskiego można uczyć się efektywnie również jako języka obcego. Cieszymy się bardzo, że nowi mieszkańcy Bojana są otwarci na poznawanie naszej kaszubskiej kultury, tradycji, historii i przede wszystkim – właśnie języka!
Nasze szkolne talenty oceniała zacna komisja, w następującym składzie:
a) Tadeusz Dargacz – legendarny kierownik Zespołu Regionalnego „Koleczkowianie”.
b) Kazimierz Hermann– wiceprezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Gminy Szemud oraz aktor Szemudzkiej Grupy Teatralnej.
c) dr Eugeniusz Pryczkowski – kaszubski działacz, literat, historyk, nauczyciel, znawca języka, autor ponad 30 publikacji po kaszubsku i o Kaszubach, legendarny prowadzący i lektor pierwszego w dziejach telewizji programu w języku kaszubskim „Rodnô Zemia”, emitowanego na antenie TVP 3 Gdańsk w latach 1990-2010.
Po dogłębnej analizie JURY wyłoniło następujących laureatów:
Kl. I-II
I miejsce – Klara Bubacz
II miejsce – Stanisław Okroy
III miejsce – Zofia Kotowska
III miejsce – Witold Piotrowski
Wyróżnienia:
– Miłosława Łukaszczyk
– Franciszek Piekarski
Kl. III-IV
I miejsce – Joanna Czarnocka
II miejsce – Mikołaj Szenk
III miejsce – Antoni Stajniak
III miejsce – Gabriela Mansfeld
Wyróżnienia:
– Maja Witanowska
– Robert Jarzębiński
– Anna Siewert
– Mateusz Kurel
– Nadia Balcer
Kl. V-VI
I miejsce –Lena Osojca
I miejsce – Maria Hebel
II miejsce – Filip Lidzbarski-Sopka
III miejsce – Maksymilian Straszewski
Wyróżnienia:
– Patrycja Bobkowska
– Oliwia Lipiec
Kl. VII-VIII
I miejsce – Aleksandra Dampc
II miejsce – Mikołaj Kurel
III miejsce – Filip Kwidziński
III miejsce – Rafał Polaszek
Wyróżnienia:
– Alicja Bzoma
– Szymon Damps
– Karol Hermann
Ponadto w konkursie udział wzięli: Nina Dunaj, Iga Odrzywołek, Bogdan Piotrowski, Kornelia Radomska, Maciej Bzoma, Wojciech Gutowski, Daria Kuchta, Zuzanna Maramorosz, Cezary Szprengiel i Iga Truskolaska.
Każdy uczestnik jest dla mnie zwycięzcą, ponieważ pokonał przeciwności, które znane nam są z kaszubskiej epopei „Żëcé i przigòdë Remùsa”, a więc STRACH, TRUD i NIE WARTO!
Baro dzãkùjã wszëtczima ùczãstnikama. Jô jem z Waji bùszny!
Gracjan Fopke
Szkólny kaszëbsczégò jãzëka





































