20.03.2016 r. w Bojanie odbył się XIII Dzień Jedności Kaszubów. Uroczystość organizuje się od 2004 r. w rocznicę pierwszej pisemnej wzmianki o Kaszubach, która pojawiła się w trzynastowiecznej bulli papieskiej dnia 19 marca.
Zjazd Kaszubów w Bojanie rozpoczął się uroczystą mszą św. w kościele św. Jadwigi Królowej w Bojanie. Następnie poczty sztandarowe i wszyscy uczestnicy w kolorowym korowodzie przeszli ulicą Józefa Wybickiego na halę sportową, gdzie nastąpiło oficjalne powitanie i krótkie przemówienia, między innymi Ryszarda Kalkowskiego Wójta Gminy Szemud i Jarosława Sellina Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dzień Jedności Kaszubów połączony jest z biciem rekordu w jednoczesnej grze na akordeonach. Na całych Kaszubach słychać było melodie wygrywane przez akordeonistów, którzy przygotowywali się do występu. W 2015 roku w Sulęczynie zagrało jednocześnie 346 muzyków. W Bojanie w Gminie Szemud pod batutą Pawła Nowaka zagrało 372 akordeonistów. Wszyscy podporządkowali się dyrygentowi i pięknie zagrali trzy utwory: „Kòwôl”, „Marsz Kaszëbsczi” i „Kaszëbsczi Himn”. Radość uczestników i widowni była wielka. Rekord został pobity!!!
Swoją obecnością zaszczycił nas Ks. Prał. Franciszek Rompa, dziekan dekanatu Kielno oraz Marcin Wyrostek, wirtuoz akordeonu. Wśród zebranych można było rozpoznać osoby z okolicznych miejscowości. Przybyli do nas także goście z Podlasia, Wielkopolski i Kociewia. Najmłodszy akordeonista miał 2 lata, a najstarszy 92. Wójt Ryszard Kalkowski tym razem dokonał pierwszych przymiarek do gry na akordeonie i był obecny wśród muzyków z akordeonem.

Po ustanowieniu rekordu akordeoniści zagrali dla naszego gospodarza melodię „Kaszëbsczé Jezora”. Wielkie brawa rozbrzmiewały bardzo długo. Radość z osiągnięcia wspólnego sukcesu panowała w sercu każdego uczestnika. To ogromne przedsięwzięcie i udział w tak licznej grupie muzyków zostanie na długo w naszych sercach.
Po biciu rekordu festyn swoimi popisami uświetniły Koła Gospodyń Wiejskich z gmin powiatu wejherowskiego.
Jednocześnie w Zespole Szkół w Bojanie miały miejsce znakomite występy zespołu „Koleczkowianie” oraz uczniów ze szkół naszej gminy na małej scenie. Pięknie ubrani w kaszubskie stroje tańczyli, śpiewali, mówili bardzo dobrą kaszubszczyzną, przedstawiali skecze kaszubskie i śpiewali pieśni oraz alfabet kaszubski. Uczestnicy zaprezentowali bardzo wysoki poziom artystyczny. Ogromny wysiłek nauczycieli i uczniów  włożony w przygotowanie dekoracji, prób i przyjazd budzi nasz  podziw i uznanie. Dziękujemy Wam za to, że w tak wyjątkowym dniu byliście  z nami.

Nasza szkoła była otwarta dla każdego. Tym razem zamiast lekcji miały miejsce różne wystawy i kiermasz kaszubski. Na straganach oglądaliśmy stroiki wielkanocne, książki i rzeczy ozdabiane wzorami kaszubskimi. Częstowaliśmy się chlebem ze smalcem, grochówką i innymi przysmakami. Nasze kucharki piekły pyszne gofry i miały mnóstwo zamówień.

Nauczyciele wraz z uczniami przygotowali wystrój szkoły. Motywem przewodnim były kwiaty i zboża, które rosną na Kaszubach. Piękne czerwone maki, chabry, kłosy zbóż, tulipany i wzory kaszubskie zdobiły wszystkie okna. Na wejściu w szkole podstawowej i gimnazjum witały nas postacie osób w strojach kaszubskich. Uczniowie przygotowali prace plastyczne z motywem kaszubskim. Na gazetkach oglądaliśmy zdjęcia z wycieczek i konkursów kaszubskich, przygotowywanych przez nauczycieli języka kaszubskiego. Otwarta była Szkolna Izba Pamięci z pamiątkami z naszego Bojana.

Szczególnie cieszymy się z odwiedzin Pana Bolesława Borka – byłego dyrektora szkoły podstawowej i pisarza kaszubskiego, którego można było spotkać w naszej bibliotece.

Nasi uczniowie pełnili rolę wolontariuszy. Nauczyciele udzielali informacji i wsparcia wszystkim gościom.

Dzień Jedności Kaszubów zakończył wspaniały koncert wirtuoza akordeonu Marcina Wyrostka wraz z zespołem. Ten dzień pozostanie na długo w naszej pamięci.

G. Szczodrowska